รัฐสภากรีซได้ลงมติผ่านร่างกฎหมายฉบับสำคัญที่กำหนดให้มีการจัดเก็บภาษีเงินได้จากกำไรในการซื้อขายคริปโตเคอร์เรนซีในอัตรา 10% ซึ่งถือเป็นกรอบการกำกับดูแลด้านภาษีสินทรัพย์ดิจิทัลอย่างเป็นทางการครั้งแรกของประเทศ โดยร่างกฎหมายดังกล่าวได้มีการปรับลดอัตราภาษีลงจากข้อเสนอเดิมที่เคยระบุไว้ที่ 15% เพื่อให้มีความเหมาะสมกับสภาวะตลาดมากขึ้น ทั้งนี้ กฎหมายฉบับนี้จะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2027 เป็นต้นไป โดยมุ่งเน้นไปที่การสร้างความโปร่งใสในระบบการเงินดิจิทัลของประเทศ
รายละเอียดของกฎหมายระบุว่า การคำนวณภาษีจะคิดจากกำไรสุทธิ ซึ่งเป็นส่วนต่างระหว่างราคาต้นทุนที่ได้มาและราคาที่โอนออกไป โดยนักลงทุนสามารถนำค่าธรรมเนียมการซื้อขายและต้นทุนที่เกี่ยวข้องมาหักลบออกจากกำไรได้ นอกจากนี้ กฎหมายยังกำหนดเกณฑ์ยกเว้นภาษีสำหรับผู้ที่มีกำไรสุทธิรวมไม่เกิน 500 ยูโรต่อปี ซึ่งถือเป็นมาตรการผ่อนปรนสำหรับนักลงทุนรายย่อย อย่างไรก็ตาม หากกำไรสุทธิเกินกว่าเกณฑ์ดังกล่าว อัตราภาษี 10% จะถูกนำมาคำนวณจากกำไรสุทธิทั้งหมดทันที
ในส่วนของขอบเขตการบังคับใช้ กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้ครอบคลุมเพียงแค่การขายคริปโตเป็นเงินยูโรเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการนำคริปโตไปใช้ชำระค่าสินค้าหรือบริการ หรือการนำไปเพิ่มทุนในบริษัท ซึ่งถือเป็นการสร้างเหตุการณ์ที่ต้องเสียภาษี (Taxable Event) ในขณะที่การถือครองสินทรัพย์โดยไม่มีการเคลื่อนไหวหรือการแลกเปลี่ยนระหว่างคริปโตด้วยกัน (Crypto-to-crypto swaps) จะไม่ถือเป็นเหตุการณ์ที่ต้องเสียภาษีตามแนวทางที่คล้ายคลึงกับประเทศฝรั่งเศส นอกจากนี้ กฎหมายยังอนุญาตให้ผู้ลงทุนสามารถนำผลขาดทุนที่เกินกว่า 500 ยูโรไปหักลบกับกำไรในอนาคตได้นานสูงสุดถึง 5 ปี
ผลกระทบต่อโครงสร้างตลาดและทิศทางการกำกับดูแล
การประกาศใช้กฎหมายภาษีของกรีซสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปในการสร้างมาตรฐานการกำกับดูแลสินทรัพย์ดิจิทัลที่สอดคล้องกับกฎระเบียบ DAC8 ของ EU แม้ว่าในปัจจุบันแต่ละประเทศในยุโรปจะยังคงมีอัตราภาษีที่แตกต่างกันอย่างมาก ตั้งแต่ 8% ในไซปรัสไปจนถึง 30% ในฝรั่งเศส แต่การที่กรีซเลือกอัตรา 10% ถือเป็นการวางตำแหน่งที่ค่อนข้างเป็นมิตรต่อผู้ลงทุนเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยในภูมิภาค ซึ่งอาจช่วยลดแรงกดดันต่อการย้ายฐานของนักลงทุนไปยังประเทศที่มีกฎหมายภาษีเอื้ออำนวยมากกว่า
ความท้าทายสำคัญที่นักลงทุนในกรีซต้องเผชิญคือการปรับตัวเข้าสู่ระบบตรวจสอบ ‘แหล่งที่มาของเงินทุน’ (Source of funds) ที่จะเริ่มบังคับใช้ในปี 2027 ซึ่งผู้ซื้อสินทรัพย์ดิจิทัลอาจต้องแสดงหลักฐานว่าเงินยูโรที่นำมาซื้อคริปโตนั้นมาจากรายได้ที่ถูกต้องตามกฎหมาย การเปลี่ยนแปลงนี้จะส่งผลให้แพลตฟอร์มซื้อขายคริปโตต้องยกระดับความเข้มงวดในการจัดเก็บข้อมูลและรายงานธุรกรรมต่อหน่วยงานภาษีของรัฐอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของภาพรวมตลาดที่มุ่งเน้นความโปร่งใสมากขึ้น
สิ่งที่นักลงทุนและผู้เล่นระดับสถาบันให้ความสำคัญเป็นลำดับถัดไปคือรายละเอียดของคำสั่งการปฏิบัติงาน (Implementation directives) ที่กระทรวงการคลังจะประกาศออกมาในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า ซึ่งจะระบุถึงกฎเกณฑ์ด้านความโปร่งใสและการตรวจสอบที่ชัดเจนยิ่งขึ้น แม้ว่ารัฐบาลจะยังไม่สามารถประเมินรายได้ภาษีที่จะเกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำเนื่องจากนักลงทุนส่วนใหญ่ยังคงใช้งานแพลตฟอร์มต่างประเทศ แต่การมีกรอบกฎหมายที่ชัดเจนย่อมเป็นปัจจัยหนุนสำคัญที่ช่วยลดความไม่แน่นอนทางกฎหมาย และอาจเป็นรากฐานให้เกิดการยอมรับในสินทรัพย์ดิจิทัลในวงกว้างมากขึ้นในอนาคต