ชาร์ลส์ ฮอสกินสัน (Charles Hoskinson) ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทวิศวกรรมบล็อกเชน IOHK และแพลตฟอร์มบล็อกเชน Cardano ออกมาชี้แจงอย่างดุเดือดระหว่างการไลฟ์สตรีมกับกลุ่มนักลงทุนที่แสดงความไม่พอใจต่อทิศทางราคาเหรียญ ADA โดยยืนยันอย่างหนักแน่นว่าตนไม่เคยให้คำมั่นสัญญาว่ามูลค่าของเหรียญจะปรับตัวสูงขึ้น หรือแซงหน้าสินทรัพย์ดิจิทัลอันดับหนึ่งอย่าง Bitcoin แต่อย่างใด ถ้อยแถลงดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่ราคาเหรียญ ADA เคลื่อนไหวอยู่ใกล้ระดับต่ำสุดในรอบหลายปี และห่างไกลจากระดับสูงสุดในวัฏจักรตลาดก่อนหน้าอย่างมีนัยสำคัญ
ประเด็นความขัดแย้งปะทุขึ้นเมื่อผู้ชมรายหนึ่งในไลฟ์สตรีมอ้างว่าฮอสกินสันเคยให้คำมั่นว่า Cardano จะก้าวขึ้นไปแซงหน้า Bitcoin พร้อมยกคำกล่าวเก่าของเจ้าตัวที่เคยระบุว่ามองว่า Cardano น่าจะกลายเป็นคริปโตเคอร์เรนซีที่ใหญ่ที่สุด ทว่าฮอสกินสันได้โต้แย้งโดยเน้นย้ำคำว่า “คิด” ไม่ใช่ “สัญญา” พร้อมชี้ว่าเคยกล่าวเพียงว่าอยากเห็นภาพนั้นเกิดขึ้นจริง แต่ไม่เคยรับประกันการปรับขึ้นของราคา และในมุมมองของเขา หากผู้ก่อตั้งหยุดผลักดันราคาที่ระดับ 3 ดอลลาร์ ก็ไม่ต่างจากการหลอกลวงผู้ซื้อที่เข้ามารับช่วงต่อในระดับราคาดังกล่าว
ในเชิงโครงสร้างพื้นฐาน ฮอสกินสันย้ำว่าภารกิจของตนในการส่งมอบระบบหลักของ Cardano เสร็จสมบูรณ์แล้วตามแผนพัฒนาทั้ง 5 ยุค (Roadmap) ได้แก่ ยุค Byron ที่เปิดตัวเครือข่ายเมื่อเดือนกันยายน 2017 ยุค Shelley ที่เปิดระบบ Staking ในเดือนกรกฎาคม 2020 ยุค Goguen ที่นำความสามารถของ Smart Contract เข้ามาผ่าน Alonzo Hard Fork ในปี 2021 ยุค Basho ที่มุ่งเน้นการขยายขีดความสามารถในการรองรับธุรกรรมผ่านการอัปเกรด Vasil ในปี 2022 และยุค Voltaire ในปี 2024 ที่วางรากฐานการกำกับดูแลบนเครือข่าย (On-chain Governance) ผ่าน Chang Hard Fork ก่อนจะปิดท้ายด้วย Plomin Hard Fork ในเดือนมกราคม 2025 ซึ่งมอบสิทธิ์ออกเสียงโหวตทิศทางเครือข่ายให้กับผู้ถือเหรียญ ADA โดยตรง
แรงกดดันด้านราคาและทิศทางการบริหารจัดการแบบกระจายศูนย์
เบื้องหลังความตึงเครียดระหว่างผู้ก่อตั้งและชุมชนนักลงทุนสะท้อนผ่านตัวเลขผลตอบแทนที่หดตัวอย่างหนัก โดยข้อมูลจาก BeInCrypto ระบุว่าปัจจุบันเหรียญ ADA ซื้อขายอยู่ใกล้ระดับ $0.1635 ลดลงถึง 26.6% ในช่วงหนึ่งเดือนที่ผ่านมา และยังคงต่ำกว่าระดับราคาสูงสุดตลอดกาล (All-Time High) ที่ $3.09 ซึ่งเคยทำไว้เมื่อเดือนกันยายน 2021 อยู่ราว 94.7% ส่งผลให้นักลงทุนที่เข้าสะสมในรอบก่อนหน้าจำนวนมากยังคงเผชิญภาวะขาดทุนสะสมอย่างหนัก
ท่ามกลางเสียงวิจารณ์ดังกล่าว ฮอสกินสันประกาศชัดเจนว่าตนไม่มีอำนาจสั่งการเหนือระบบนิเวศของ Cardano อีกต่อไป พร้อมชี้ให้เห็นว่าเครือข่ายมีผู้ใช้งานหลายล้านคนและมีกลไกการปกครองตนเองที่ผู้ถือเหรียญสามารถเลือกผู้นำและกำหนดนโยบายของโปรโตคอลได้เองโดยไม่ต้องพึ่งพาผู้ก่อตั้ง โครงสร้างนี้สะท้อนความท้าทายของโปรเจกต์บล็อกเชนรุ่นใหญ่ที่เปลี่ยนผ่านสู่ระบบกระจายศูนย์เต็มรูปแบบ ซึ่งการขับเคลื่อนมูลค่าในระยะถัดไปไม่ได้ขึ้นอยู่กับคำพูดหรือวิสัยทัศน์ของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่ขึ้นอยู่กับการใช้งานจริงบนเครือข่ายและแรงดึงดูดทางเศรษฐกิจของระบบนิเวศ
สิ่งที่นักลงทุนและผู้เล่นในตลาดให้ความสำคัญเป็นลำดับถัดไปคือ ความสามารถของกลไกการกำกับดูแลแบบกระจายศูนย์หลังยุค Plomin Hard Fork ในการผลักดันการใช้งานจริง สภาพคล่องในระบบนิเวศ DeFi และความเชื่อมั่นของนักลงทุนท่ามกลางการแข่งขันที่รุนแรงของตลาดบล็อกเชน Layer-1 เพราะแม้แผนพัฒนาทางเทคนิคหลักทั้ง 5 ยุคจะเสร็จสิ้นตามกำหนดแล้ว แต่โจทย์สำคัญของชุมชนผู้ถือเหรียญ ADA คือการแปรเปลี่ยนโครงสร้างการปกครองตนเองให้กลับมาสร้างโมเมนตัมทางเศรษฐกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม