Bitcoin Halving

เงินกระดาษทั่วไป (Fiat Currency) เช่น ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือเงินบาท สามารถถูกธนาคารกลางพิมพ์เพิ่มเข้าสู่ระบบได้ไม่จำกัดเมื่อเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ ส่งผลให้อำนาจซื้อของเงินลดลงตามอัตราเงินเฟ้อในระยะยาว แต่ Satoshi Nakamoto ออกแบบให้ Bitcoin มีคุณสมบัติตรงกันข้าม คือจำกัดจำนวนสูงสุดไว้ที่ 21,000,000 เหรียญอย่างตายตัวในโค้ดคอมพิวเตอร์

เพื่อไม่ให้เหรียญทั้ง 21 ล้านเหรียญถูกขุดออกมาหมดเร็วเกินไป ระบบจึงตั้งกฎอัตโนมัติว่า ทุกครั้งที่เครือข่ายสร้างบล็อกครบทุกๆ 210,000 บล็อก (ซึ่งใช้เวลาเฉลี่ยบล็อกละ 10 นาที หรือรวมประมาณ 4 ปี) จำนวนเหรียญ Bitcoin ใหม่ที่ให้เป็นรางวัลแก่นักขุดต่อ 1 บล็อก จะถูกหารสอง (ลดลง 50%) ทันที เหตุการณ์นี้จึงเรียกว่า "Bitcoin Halving"

ในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ทั่วไป หากราคาทองคำหรือราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้น บริษัทเหมืองแร่จะเร่งขุดทองคำหรือสูบน้ำมันออกมาขายเพิ่มขึ้น ทำให้อุปทานในตลาดเพิ่มขึ้นตามราคา แต่สำหรับ Bitcoin ไม่ว่าราคาจะพุ่งขึ้นไปถึงเหรียญละ $100,000 หรือ $200,000 นักขุดทั่วโลกก็ไม่สามารถผลิตเหรียญใหม่ได้เกินวันละ 450 BTC เพราะระบบปรับความยากในการขุด (Difficulty Adjustment) อัตโนมัติทุกๆ 2 สัปดาห์

นอกจากนี้ นักขุดคือกลุ่มผู้ขายหลักตามธรรมชาติของตลาด เพราะต้องนำเหรียญที่ขุดได้ไปขายเพื่อจ่ายค่าไฟฟ้า เมื่อเกิด Halving ปริมาณเหรียญใหม่ที่นักขุดมีไว้เทขายในตลาดจึงหายไปครึ่งหนึ่งในชั่วข้ามคืน เมื่อแรงขายรายวันลดลงครึ่งหนึ่งและมาเจอกับแรงซื้อสะสมของกองทุน Spot Bitcoin ETF และบริษัทมหาชน จึงเกิดเป็นวัฏจักรขาขึ้นหลัง Halving อย่างสม่ำเสมอ

หลายคนสงสัยว่าหากรางวัลต่อบล็อกลดลงครึ่งหนึ่งไปเรื่อยๆ จนเหลือ 0 เหรียญ (คาดว่าจะเกิดขึ้นราวปี ค.ศ. 2140) แล้วนักขุดจะยังเปิดเครื่องดูแลความปลอดภัยให้เครือข่ายต่อไปหรือไม่?

คำตอบคือ รายได้ของนักขุดมาจาก 2 ส่วน ได้แก่ (1) รางวัลเหรียญใหม่ต่อบล็อก (Block Subsidy) และ (2) ค่าธรรมเนียมการโอนธุรกรรมของผู้ใช้งาน (Transaction Fees) เมื่อเวลาผ่านไปและเครือข่าย Bitcoin ถูกใช้งานเป็นชั้นชำระบัญชีหลักของโลก รายได้จากค่าธรรมเนียมธุรกรรมจะเข้ามาทดแทนรางวัลเหรียญใหม่ ทำให้นักขุดยังมีแรงจูงใจทางเศรษฐกิจในการรักษาความปลอดภัยของบล็อกเชนต่อไปอย่างยั่งยืน