บทความปูพื้นฐานคริปโต & พจนานุกรมคำศัพท์ A–Z

ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ที่บอกว่าในตลาดคริปโตทั้งหมด เป็นเงินที่อยู่ใน Bitcoin กี่เปอร์เซ็นต์ (เช่น BTC.D 58% แปลว่าเงินเกินครึ่งหนึ่งของทั้งตลาดอยู่ใน Bitcoin)

ทุกๆ ประมาณ 4 ปี (ทุก 210,000 บล็อก) จำนวนเหรียญ Bitcoin ที่ผลิตออกมาใหม่จะถูกตัดลดลงครึ่งหนึ่งโดยอัตโนมัติ ทำให้เหรียญหายากขึ้นและจำกัดจำนวนสูงสุดไว้ที่ 21 ล้านเหรียญ

เปรียบเสมือนสมุดบัญชีกลางที่ทุกคนในเครือข่ายถือสำเนาชุดเดียวกัน เมื่อมีธุรกรรมใหม่ คอมพิวเตอร์ทั่วโลกจะช่วยกันตรวจสอบและเรียงต่อกันเป็นบล็อกที่แก้ไขย้อนหลังไม่ได้

ตัวชี้วัดที่ดูว่า "หุ้น 1 หุ้นที่เราถือ มีจำนวนเหรียญ Bitcoin หนุนหลังเพิ่มขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์" ยิ่ง BTC Yield เป็นบวกสูง แปลว่าบริษัทหา Bitcoin เข้าคลังได้เร็วกว่าจำนวนหุ้นที่ออกเพิ่ม

อุปกรณ์เก็บกุญแจคริปโตที่ตัดขาดจากอินเทอร์เน็ต เหมือนตู้เซฟส่วนตัวที่แฮกเกอร์จากโลกออนไลน์ไม่สามารถเจาะเข้ามาขโมยเหรียญได้

กฎเกณฑ์ภาษีและการซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลในประเทศไทย ซึ่งปัจจุบันผู้ที่ซื้อขายผ่านกระดานเทรด (Exchange) และนายหน้า (Broker) ที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ไทย จะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีตามที่กฎหมายกำหนด

ตลาดแลกเปลี่ยนเหรียญที่ทำงานผ่าน Smart Contract บนบล็อกเชนโดยตรง ผู้ใช้สามารถสลับเหรียญจากกระเป๋าตัวเองได้ทันทีโดยไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือฝากเงินไว้กับบริษัทกระดานเทรด

การแบ่งเงินไปซื้อสะสมเหรียญเป็นงวดๆ เท่ากันทุกเดือนหรือทุกสัปดาห์ โดยไม่ต้องเดาว่าวันนี้ราคาจะขึ้นหรือลง ช่วยตัดอารมณ์ความกลัวและความโลภและได้ต้นทุนเฉลี่ยที่เหมาะสมในระยะยาว

มูลค่าตลาดของโปรเจกต์ที่คำนวณโดยเอา "ราคาปัจจุบัน คูณด้วยจำนวนเหรียญทั้งหมดที่จะมีในอนาคต (รวมเหรียญที่ยังล็อกไว้ด้วย)" ช่วยเตือนไม่ให้เราหลงซื้อเหรียญที่เพิ่งปล่อยออกมาขายแค่ไม่กี่เปอร์เซ็นต์แต่มีเหรียญรอปลดล็อกมาเทขายอีกมหาศาล

เงินค่าธรรมเนียมที่คนเปิดฝั่งซื้อ (Long) กับฝั่งขาย (Short) จ่ายให้กันทุก 8 ชั่วโมง ถ้าคนแห่เปิด Long เยอะเกินไป ค่า Funding จะเป็นบวกและฝั่ง Long ต้องจ่ายเงินให้ฝั่ง Short

ค่าธรรมเนียมที่ต้องจ่ายให้แก่เครือข่ายบล็อกเชนทุกครั้งที่มีการโอนเหรียญหรือใช้งาน Smart Contract เปรียบเสมือน "ค่าน้ำมันรถ" ที่ใช้ขับเคลื่อนธุรกรรมให้สำเร็จ

กระเป๋าคริปโตในรูปแบบแอปมือถือหรือส่วนขยายเบราว์เซอร์ (เช่น MetaMask, Phantom) ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตตลอดเวลา สะดวกในการโอนและใช้งาน DeFi เร็วเหมือนกระเป๋าสตางค์พกติดตัว แต่ไม่ควรเก็บเงินก้อนใหญ่ทั้งหมดไว้

การนำเหรียญไปฝาก Staking เพื่อรับดอกเบี้ย แล้วระบบออก "ใบเสร็จดิจิทัล" (เช่น stETH) ให้เรานำไปใช้เทรดหรือวางค้ำประกันต่อได้โดยที่เงินต้นไม่ถูกขังไว้เฉยๆ

เมื่อเรากู้เงินมาเทรด (ใช้ Leverage) หรือวางเหรียญค้ำประกันเพื่อกู้เงิน แล้วราคาเหรียญร่วงลงมาถึงจุดที่เงินค้ำประกันไม่พอ ระบบจะบังคับขายเหรียญของเราทิ้งอัตโนมัติทันทีเพื่อทวงหนี้คืน

ปริมาณเงินสดและเงินฝากทั้งหมดที่หมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจ เมื่อธนาคารกลางอัดฉีดเงินหรือลดดอกเบี้ยจนปริมาณเงิน M2 ของโลกเพิ่มขึ้น สินทรัพย์ที่มีจำนวนจำกัดอย่าง Bitcoin มักปรับตัวขึ้นตาม

ตัวเลขที่บอกว่า "ในจังหวะที่แย่ที่สุด พอร์ตหรือเหรียญนั้นเคยร่วงลงมาจากยอดดอยลึกสุดกี่เปอร์เซ็นต์" ช่วยให้เราประเมินความเสี่ยงและวางขนาดเงินลงทุนให้ทนทานต่อช่วงตลาดขาลงได้

ตัวเลขที่บอกว่า "ราคาหุ้นของบริษัทที่ถือ Bitcoin แพงเป็นกี่เท่าของมูลค่าเหรียญ Bitcoin ที่บริษัทมีอยู่ในคลัง" เช่น mNAV 1.5x แปลว่าตลาดให้มูลค่าหุ้นเป็น 1.5 เท่าของเหรียญในคลัง

หลักการวิจัยเชิงสถิติที่พบว่า "เหรียญที่มีแนวโน้มขาขึ้นแข็งแกร่งกว่าตลาดและมีแรงซื้อหนุนจริง มักจะวิ่งขึ้นต่อได้ดีกว่าเหรียญที่กำลังไหลลง" ใช้คัดกรองเหรียญผู้นำตลาด

ตัวชี้วัดที่เทียบราคาตลาดตอนนี้กับต้นทุนเฉลี่ยของคนทั้งโลก ถ้าค่าต่ำกว่า 0 แปลว่าของถูกกว่าทุนเฉลี่ยทั้งตลาด แต่ถ้าค่าพุ่งสูงเกิน 3.5–5.0 แปลว่าตลาดกำลังเข้าสู่โซนฟองสบู่

ตัวเลขที่บอกว่าตอนนี้มีเงินเดิมพันค้างอยู่ในตลาด Futures ทั้งหมดกี่ดอลลาร์ (ที่ยังไม่ปิดสถานะ) ถ้าค่า OI สูงมากแปลว่าตลาดอัดแน่นไปด้วยเงินกู้และพร้อมจะเหวี่ยงแรงมาก

รหัสลับส่วนตัวที่เปรียบเสมือน "ลายเซ็นเจ้าของบัญชีตัวจริง" ใช้สำหรับเซ็นอนุมัติเวลาจะโอนเหรียญออกจากกระเป๋า ใครที่มีรหัสนี้จะสามารถโอนเหรียญในกระเป๋านั้นออกไปได้ทันที

ระบบตรวจสอบธุรกรรมบนบล็อกเชนยุคใหม่ (เช่น Ethereum, Solana) ที่ใช้การ "นำเหรียญมาวางค้ำประกัน" แทนการใช้เครื่องขุดเปลืองไฟ โดยผู้ช่วยตรวจสอบเครือข่ายจะได้รับผลตอบแทนคล้ายดอกเบี้ย

ระบบรักษาความปลอดภัยของ Bitcoin ที่ให้เครื่องคอมพิวเตอร์ทั่วโลก (นักขุด) แข่งกันแก้โจทย์คณิตศาสตร์เพื่อรับสิทธิ์บันทึกบล็อกใหม่ ทำให้การโจมตีเครือข่ายต้องใช้ต้นทุนไฟฟ้ามหาศาลจนไม่คุ้มค่า

ราคาต้นทุนเฉลี่ยของคนทั้งตลาดที่คำนวณจากราคา ณ วันที่เหรียญแต่ละก้อนถูกโอนบนบล็อกเชนครั้งล่าสุด ทำหน้าที่เป็นเหมือน "แนวรับฐานต้นทุนใหญ่" ของตลาด

กลุ่มคำศัพท์ภาษาอังกฤษ 12 หรือ 24 คำที่ได้มาตอนสร้างกระเป๋าคริปโตครั้งแรก เปรียบเสมือน "กุญแจมาสเตอร์" ที่ใช้กู้คืนเหรียญทั้งหมดได้ทุกที่ ห้ามถ่ายรูปเก็บในมือถือและห้ามบอกใครเด็ดขาด

ตัวเลขที่ใช้วัดว่า "กำไรที่ได้มา คุ้มค่ากับความเหวี่ยงของพอร์ตหรือไม่" ถ้าพอร์ต A กับพอร์ต B ได้กำไรเท่ากัน แต่พอร์ต A เหวี่ยงน้อยกว่า พอร์ต A จะมีค่า Sharpe Ratio สูงกว่าและมีคุณภาพดีกว่า

ส่วนต่างระหว่าง "ราคาที่เราเห็นตอนกดปุ่มซื้อ" กับ "ราคาที่ได้จริงตอนธุรกรรมสำเร็จ" มักเกิดขึ้นเวลาซื้อขายเหรียญที่มีสภาพคล่องน้อย หรือส่งคำสั่งซื้อก้อนใหญ่ในคราวเดียว

ชุดคำสั่งคอมพิวเตอร์บนบล็อกเชนที่ทำงานอัตโนมัติตามเงื่อนไข "ถ้าเกิด A ให้ทำ B ทันที" โดยไม่ต้องมีคนกลางคอยอนุมัติและไม่มีใครบิดพลิ้วสัญญาได้

กองทุนในตลาดหุ้นที่นำเงินของนักลงทุนไปซื้อเหรียญ Bitcoin ของจริงเก็บเข้าคลัง ทำให้คนที่มีพอร์ตหุ้นซื้อ Bitcoin ได้ง่ายเหมือนซื้อหุ้นตัวหนึ่งโดยไม่ต้องเปิดกระเป๋าคริปโตเอง

เหรียญดิจิทัลที่ออกแบบให้ราคาเท่ากับ 1 ดอลลาร์สหรัฐเสมอ (เช่น USDT, USDC) นักลงทุนใช้เป็น "ที่พักเงินสด" เวลาขายทำกำไร และใช้เป็นกระสุนพร้อมช้อนซื้อเหรียญเมื่อตลาดย่อตัว

ตัวเลขที่บอกว่ามีเงินฝากรวมอยู่ในแพลตฟอร์ม DeFi หรือบล็อกเชนนั้นๆ กี่ดอลลาร์ ยิ่งค่า TVL สูงและเติบโตต่อเนื่อง แปลว่าคนยิ่งเชื่อมั่นและนำเงินมาใช้งานจริงมาก

ตัวเลขทางสถิติที่บอกว่า "ราคาตอนนี้วิ่งฉีกห่างจากค่าเฉลี่ยปกติไปไกลแค่ไหนแล้ว" ถ้าค่า Z-Score พุ่งเกิน +2.5 แปลว่าราคาพุ่งเร็วเกินไปเสี่ยงย่อตัว แต่ถ้าต่ำกว่า -2.0 แปลว่าถูกเทขายหนักเกินจริง